به گزارش پرس وجو نیوز، سیدجواد موسوی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی با اشاره به ویژگیهای این درخت کهنسال اظهار کرد: درخت ارس که با نام «ورس» و «سرو کوهی» نیز شناخته میشود، از گونههای ارزشمند مناطق کوهستانی ایران است و در بخشهایی از دامنه جنوبی رشتهکوه البرز تا مناطق شمال شرق کشور به صورت خودرو رشد میکند.
وی افزود: یکی از نمونههای شاخص این گونه در روستای کَهنه شهرستان جغتای قرار دارد که به دلیل سن بالا و ویژگیهای طبیعی، مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است.
موسوی درباره مشخصات ظاهری این درخت گفت: قطر تنه ارس جغتای حدود ۱۱۵ سانتیمتر و ارتفاع آن نزدیک به ۱۲ متر است. همچنین این درخت دارای سایهاندازی به طول حدود ۱۰ متر و عرض هشت متر است که ابعاد قابل توجه آن را نشان میدهد.
قدمت نزدیک به یک هزاره
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی ادامه داد: بررسیهای کارشناسی انجامشده نشان میدهد عمر این درخت ارس بین ۹۰۰ تا ۹۵۰ سال تخمین زده شده است؛ قدمتی که آن را در شمار درختان بسیار ارزشمند و دیرزیست منطقه قرار میدهد.
ارس از گونههای متعلق به تیره سرو است که توان بالایی برای سازگاری با شرایط سخت محیطی دارد و عمدتاً در مناطق کوهستانی و ارتفاعات رشد میکند. این درخت به دلیل مقاومت طبیعی در برابر بسیاری از عوامل محیطی و بیماریها، از توان زیستی بالایی برخوردار است.
ویژگی دیگر ارس، طول عمر بسیار زیاد آن است و برخی نمونههای این گونه میتوانند هزاران سال به حیات خود ادامه دهند. فرم پیچیده تنه و شاخهها نیز در بسیاری از درختان کهنسال ارس، حاصل سالها سازگاری با شرایط اقلیمی و محیطی است و به آنها ظاهری منحصربهفرد میبخشد.
ارس علاوه بر ارزش زیستمحیطی و طبیعی، از گذشته در زندگی مردم مناطق کوهستانی نیز کاربرد داشته است. چوب این درخت به دلیل استحکام و مقاومت بالا، بهویژه در برابر موریانه، در برخی ساختوسازهای سنتی مورد استفاده قرار میگرفته است.
همچنین از بخشهایی از ارس در عطرسازی و طب سنتی استفاده میشده و برخی کاربردهای دارویی آن همچنان در عطاریها ادامه دارد.
در گذشته نیز شاخههای ارس را میان پارچههای پشمی قرار میدادند تا از نفوذ حشرات و آسیب آفتهایی مانند بید جلوگیری شود؛ روشی سنتی که نشاندهنده جایگاه این درخت در فرهنگ و شیوه زندگی جوامع محلی است.
با توجه به عمر طولانی، مقاومت بالا و نقش ارس در حفظ تنوع زیستی مناطق کوهستانی، حفاظت از نمونههای کهنسال این گونه میتواند به حفظ بخشی از میراث طبیعی خراسان رضوی و انتقال آن به نسلهای آینده کمک کند.
