به گزارش پرس‌وجو نیوز، شهردار مشهد در نشست خبری با خبرنگاران، ضمن تشریح عملکرد دوره ششم مدیریت شهری، از ادامه اجرای پروژه‌های عمرانی و حمل‌ونقلی، پیگیری توسعه شبکه مترو، افزایش ناوگان اتوبوسرانی و برنامه‌های مدیریت شهری برای کاهش هزینه‌های زندگی شهروندان سخن گفت و تأکید کرد که تأمین منابع مالی پایدار و مشارکت دولت در توسعه زیرساخت‌های این کلان‌شهر، از ضرورت‌های مدیریت مشهد است.
محمدرضا قلندرشریف روز یکشنبه سوم آبان‌ماه در نشست خبری با اصحاب رسانه که در تالار الماس مجموعه رفاهی شهرداری مشهد برگزار شد، با اشاره به اقدامات انجام‌شده از زمان آغاز مسئولیت خود در اردیبهشت ۱۴۰۲ اظهار کرد: تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام و تعریف پروژه‌های جدید متناسب با نیازهای واقعی شهر، با همکاری شورای اسلامی شهر در دستور کار قرار داشته است.
به گفته وی، بیش از ۶۰ پروژه ویژه و نیمه‌تمام به‌جامانده از دوره‌های گذشته تکمیل و به بهره‌برداری رسیده است. در طراحی و اجرای طرح‌های جدید نیز موضوعاتی همچون حفاظت از محیط زیست، ارتقای ایمنی زائران، توجه به نیازهای مجاوران و زائران و بهبود کیفیت زندگی در مناطق کم‌برخوردار مورد توجه قرار گرفته است.
توسعه فضای سبز و تأمین مالی پروژه‌های شهری
قلندرشریف با اشاره به برخی پروژه‌های شاخص خدمات شهری، بوستان کرامت در شرق مشهد را از طرح‌های مهم توسعه فضاهای تفریحی و فرهنگی در حاشیه شهر دانست و گفت: این مجموعه با هشت باغ موضوعی در حال اجراست و بخشی از آن به وسعت ۳۲ هکتار به بهره‌برداری رسیده است.
وی همچنین از بهره‌برداری فاز نخست بوستان جهانشهر به وسعت ۲۷ هکتار خبر داد و با اشاره به ایجاد این بوستان جنگلی پس از خروج پادگان از محدوده شهری، توسعه فضای سبز را از محورهای مورد توجه مدیریت شهری عنوان کرد.
شهردار مشهد با بیان اینکه این شهر در ارزیابی‌های مورد اشاره مدیریت شهری در حوزه پاکیزگی، توسعه فضای سبز و بازیافت جایگاه نخست کشور را کسب کرده است، به وضعیت تأمین مالی پروژه‌ها نیز پرداخت.
وی اعلام کرد که در چهار سال اخیر، بیش از ۳۶ همت از مجموع حدود ۴۳ همت اوراق مشارکت منتشرشده در دوره‌های مختلف شهرداری محقق شده است؛ رقمی که به گفته او، از ظرفیت قابل توجه مدیریت شهری مشهد برای استفاده از ابزارهای تأمین مالی حکایت دارد.
خط سه مترو؛ پروژه‌ای با برآورد ۲۵۰ همت
بخش مهمی از سخنان شهردار مشهد به توسعه قطار شهری و ضرورت افزایش ظرفیت حمل‌ونقل عمومی اختصاص داشت؛ موضوعی که با توجه به جمعیت شهر، حضور زائران و سهم بالای خودروهای شخصی در سفرهای درون‌شهری اهمیت ویژه‌ای دارد.
قلندرشریف با اشاره به آغاز مطالعات قطار شهری مشهد از دهه ۱۳۷۰ گفت: شبکه ریلی شهر بر مبنای مطالعات جامع حمل‌ونقل در چهار خط طراحی شده است و توسعه این شبکه باید متناسب با نیازهای فعلی و آینده مشهد ادامه پیدا کند.
به گفته وی، خط یک از انتهای بلوار وکیل‌آباد تا فرودگاه امتداد دارد و افزایش ظرفیت آن از طریق تأمین ۶۰ واگن جدید و بهبود زیرساخت‌ها دنبال می‌شود. خط دو نیز از محدوده انتهای بلوار طبرسی شمالی تا شهرک سلامت و ایستگاه شهید فکوری خدمات‌رسانی می‌کند و در دوره فعلی، ایستگاه‌های الندشت و فکوری به بهره‌برداری رسیده‌اند.
شهردار مشهد درباره خط چهار نیز توضیح داد که این خط از شهرک مهر مادر در محدوده خواجه ربیع آغاز می‌شود و پس از عبور از میدان شهدا و خیابان شیرازی، به سمت شهرک‌های شهید باهنر و شهید رجایی ادامه می‌یابد.
به گفته وی، بیش از شش کیلومتر حفاری این خط انجام شده و تکمیل زیرساخت اصلی آن برای سال ۱۴۰۶ هدف‌گذاری شده است.
قلندرشریف همچنین از برنامه مدیریت شهری برای آغاز عملیات اجرایی فاز دوم خط سه از میدان شهدا تا میدان فردوسی خبر داد. بر اساس توضیحات وی، ایستگاه میدان فردوسی و ایستگاه‌های شهید قرنی و محدوده میدان آیت‌الله رئیسی در برنامه اجرایی این مرحله قرار دارند.
وی با اشاره به هزینه‌های سنگین احداث خطوط ریلی اظهار کرد: هزینه احداث هر کیلومتر قطار شهری در شرایط کنونی حدود ۵۰ میلیون دلار برآورد می‌شود و هزینه اجرای خط سه مشهد با نرخ‌های امروز به حدود ۲۵۰ همت می‌رسد.
به گفته شهردار مشهد، فاز نخست خط سه با احتساب هزینه‌های گذشته، حدود ۳۰ همت هزینه داشته و برآورد هزینه فاز دوم نیز حدود ۲۷ همت است. اجرای این طرح با استفاده از منابع شهرداری و همراهی دستگاه‌های ملی و استانی دنبال خواهد شد.
کاهش وابستگی مترو به تجهیزات خارجی
یکی از محورهای مورد تأکید قلندرشریف، استفاده از توان مهندسی و تولید داخلی در اجرای پروژه‌های قطار شهری بود.
وی گفت: وابستگی قطار شهری مشهد به توان فنی و تجهیزات خارجی که در ابتدای مسیر بیش از ۸۰ درصد برآورد می‌شد، به حدود ۲۰ درصد کاهش یافته است.
بر اساس توضیحات شهردار، بخش عمده مطالعات، طراحی و اجرای سازه‌ای پروژه به دست متخصصان داخلی انجام می‌شود و بیش از ۷۰ درصد تجهیزات الکتریکی و مکانیکی نیز داخلی است. همچنین شرکت‌های دانش‌بنیان و مجموعه‌های فعال در کارخانه نوآوری مشهد در ساخت و تعمیر برخی تجهیزات مشارکت دارند.
قلندرشریف با اشاره به افزایش هزینه‌های پروژه‌های عمرانی گفت: مدیریت شهری برای فعال نگه‌داشتن طرح‌های بزرگ از منابع داخلی، اوراق مشارکت و همکاری پیمانکاران استفاده کرده است.
وی افزود که به گفته مدیریت شهری، بیش از ۱۱ همت پروژه، به‌جز خط سه قطار شهری، در ایام جنگ افتتاح شده است. همچنین از میان ۴۷ پروژه اصلی که تکمیل آن‌ها تا پایان دوره هدف‌گذاری شده بود، حدود ۴۰ پروژه به پایان رسیده و تحویل شهروندان شده است.
۳۵ همت مطالبات شهرداری از دولت
یکی از مسائل مالی مطرح‌شده در نشست خبری، مطالبات شهرداری مشهد از دولت و تأثیر تأخیر در پرداخت این منابع بر اجرای پروژه‌ها بود.
شهردار مشهد اعلام کرد که میزان مطالبات شهرداری از دولت بیش از ۳۵ همت است و بخشی از این رقم به تعهدات دستگاه‌های دولتی استان و بخشی دیگر به تعهدات قانونی دولت در قبال شهرداری مربوط می‌شود.
وی گفت: با وجود انجام رایزنی‌ها و صدور برخی دستورها، تاکنون پرداختی از این محل به شهرداری انجام نشده است.
قلندرشریف با اشاره به تفاوت میان ارزش مطالبات ریالی و هزینه‌های روبه‌افزایش پروژه‌ها توضیح داد که ارزش این مطالبات با گذشت زمان و تحت تأثیر تورم کاهش می‌یابد؛ در حالی که هزینه‌های بخش‌هایی مانند مترو به نرخ‌های ارزی وابسته است.
به گفته وی، حتی با وجود برخی مصوبات پیشین هیئت دولت و کارگروه تجارت، تاکنون اقدام مؤثری برای پرداخت بدهی دولت به شهرداری صورت نگرفته است.
شهردار مشهد تأکید کرد که توسعه زیرساخت‌های این شهر نباید صرفاً بر دوش مدیریت محلی باشد و دولت و دستگاه‌های ملی نیز باید در تأمین منابع مشارکت کنند؛ به‌ویژه آنکه مشهد علاوه بر جمعیت ساکن، سالانه میزبان زائران بسیاری از نقاط مختلف کشور است.
نیاز خط سه به ۲۱۰ واگن
تأمین واگن، یکی از چالش‌های اصلی توسعه متروی مشهد است. قلندرشریف با بیان اینکه تأمین واگن و اجرای زیرساخت‌های قطار شهری در چارچوب مسئولیت‌های دولت قرار داشته است، گفت: مدیریت شهری مسئولیت احداث مجموعه قطار شهری را پذیرفته، اما تأمین ناوگان همچنان از مسائل مهم این حوزه به شمار می‌رود.
وی با اشاره به کمبود واگن در خطوط متروی شهرهای مختلف کشور اظهار کرد: برای خط سه قطار شهری مشهد به ۲۱۰ واگن نیاز است و تأمین آن بر اساس قراردادی که وزارت کشور و دولت پیگیری می‌کنند، دنبال می‌شود.
به گفته قلندرشریف، پیش‌بینی شده است نخستین واگن‌ها در پایان سال آینده وارد کشور شوند؛ هرچند تحقق این برنامه به شرایط کشور و وضعیت بین‌المللی نیز بستگی دارد.
وی با تأکید بر اهمیت قرارداد منعقدشده با یک شرکت داخلی گفت: استفاده از ظرفیت تولید داخل می‌تواند در کاهش وابستگی متروی مشهد به تأمین‌کنندگان خارجی مؤثر باشد.
سهم ۶۰ درصدی خودروهای شخصی در سفرهای مشهد
شهردار مشهد با ارائه آماری از الگوی جابه‌جایی درون‌شهری گفت: روزانه حدود هفت میلیون و ۵۰۰ هزار سفر در مشهد انجام می‌شود که سهم مترو از آن حدود پنج درصد، اتوبوسرانی ۱۵ درصد و تاکسیرانی حدود ۲۰ درصد است. در مقابل، حدود ۶۰ درصد سفرها با خودروهای شخصی انجام می‌شود.
وی تغییر این الگو را یکی از ضرورت‌های سیاست‌گذاری حمل‌ونقل شهری دانست و گفت: هدف آن است که سهم خودروهای شخصی به حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد کاهش یابد و سهم حمل‌ونقل عمومی افزایش پیدا کند.
به گفته قلندرشریف، سهم مترو باید ابتدا به حدود ۱۰ درصد برسد و با تکمیل خطوط، امکان افزایش آن تا ۱۵ درصد فراهم شود. همچنین سهم اتوبوسرانی باید از ۲۵ درصد فراتر برود و سهم تاکسیرانی نیز افزایش یابد.
وی تأکید کرد که افزایش هزینه استفاده از خودروهای شخصی باید در چارچوب سیاست‌های حمل‌ونقل و متناسب با فراهم‌شدن زیرساخت‌های مناسب حمل‌ونقل عمومی بررسی شود.
افزایش ناوگان اتوبوسرانی و ادامه مذاکرات خرید
قلندرشریف با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه اتوبوسرانی گفت: تاکنون ۴۰۸ دستگاه اتوبوس جدید به ناوگان مشهد اضافه شده است، اما مشکلات تأمین و تحویل اتوبوس، از جمله محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، همچنان وجود دارد.
وی درباره قرارداد تأمین ۳۰۰ دستگاه اتوبوس اظهار کرد که مدیریت شهری در حال مذاکره برای تعیین تکلیف ادامه قرارداد یا فسخ آن است و تصمیم نهایی هنوز اتخاذ نشده است.
به گفته شهردار، هم‌زمان قرارداد تأمین ۱۰۰ دستگاه اتوبوس جدید نیز در دست انعقاد است و برنامه‌ریزی شده این اتوبوس‌ها طی شش ماه آینده به ناوگان اضافه شوند.
قلندرشریف افق موردنظر برای ناوگان اتوبوسرانی مشهد را بیش از سه هزار دستگاه عنوان کرد، اما افزود که حتی با تحقق برنامه‌های توسعه‌ای، شهر همچنان با کمبود حدود هزار دستگاه اتوبوس مواجه خواهد بود.
وی در توضیح قرارداد خرید ۳۰۰ دستگاه اتوبوس از شرکت نامیکران نیز گفت که تمام مبلغ قرارداد پرداخت نشده و بخشی از آن تسویه شده است. همچنین ضمانت‌نامه‌ای به ارزش هزار میلیارد تومان برای این قرارداد وجود دارد.
به گفته وی، شرکت درخواست تمدید مهلت اجرای قرارداد را مطرح کرده و شهرداری آمادگی دارد این درخواست را با توجه به شرایط بازار و افزایش قیمت اتوبوس‌ها بررسی کند؛ مشروط بر آنکه ضمانت‌نامه متناسب با افزایش هزینه‌ها تقویت شود و حقوق شهرداری محفوظ بماند.
توضیح شهردار درباره قراردادهای حمل‌ونقل برقی
موضوع همکاری شهرداری مشهد با مجموعه مرتبط با بابک زنجانی برای تأمین ناوگان حمل‌ونقل برقی نیز از دیگر پرسش‌های خبرنگاران بود.
قلندرشریف در پاسخ گفت که شهرداری قرارداد مستقیمی برای تأمین همه اتوبوس‌ها، تاکسی‌ها و موتورسیکلت‌های برقی با وی ندارد، بلکه تفاهم‌نامه‌ای چندجانبه در این زمینه امضا شده است.
وی افزود: قرارداد شهرداری با این مجموعه به احداث ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی مربوط می‌شود و اقدامات مرتبط با آن در حال پیگیری است.
شهردار مشهد تأکید کرد که مدیریت شهری تلاش می‌کند این موضوع را با رعایت الزامات قانونی و صیانت از حقوق شهروندان پیش ببرد.
پرونده فساد و معیارهای تغییر مدیران
قلندرشریف در بخش دیگری از نشست خبری، درباره تغییرات مدیریتی شهرداری و پرونده فساد مطرح‌شده از دوره‌های گذشته توضیح داد.
وی گفت: در انتخاب مدیران، تخصص، تعهد و توانمندی نیروها مورد توجه قرار گرفته و تلاش شده است از ظرفیت نیروهای متخصص و آشنا با مسائل شهری استفاده شود. به گفته او، تغییرات مدیریتی با هدف بهبود عملکرد و استفاده مناسب‌تر از توان تخصصی افراد انجام شده و بخشی از این تغییرات نیز به بازنشستگی، پایان مسئولیت یا پذیرش مسئولیت‌های جدید مربوط بوده است.
شهردار مشهد درباره پرونده فساد نیز اظهار کرد که از ابتدای مسئولیت بر ضرورت برخورد بدون اغماض با فساد تأکید کرده و همکاری واحدهای نظارتی شهرداری و دستگاه‌های امنیتی، انتظامی و قضایی در پیگیری پرونده ادامه داشته است.
وی با اشاره به ارتباط برخی افراد فعال در حوزه نظارت مهندسی ساختمان با این پرونده تأکید کرد که در زمان بیان این اظهارات، محکومیت قضایی آنان قطعی نشده بود و قضاوت نهایی درباره اتهامات بر عهده دستگاه قضایی است.
قلندرشریف همچنین در پاسخ به انتقادها و تذکرهای برخی اعضای شورای اسلامی شهر گفت که اختلاف‌نظر در ساختار شورایی طبیعی است و موضع نهایی شورا از طریق جمع‌بندی و رأی‌گیری شکل می‌گیرد. وی افزود که برای حفظ آرامش و انسجام مدیریت شهری ترجیح می‌دهد وارد حاشیه‌های اختلافی نشود.
پاسخ به انتقادها درباره منابع مالی شهرداری
در پاسخ به پرسش اختصاصی خبرنگار پرس‌وجو نیوز درباره شیوه تأمین منابع مالی شهرداری و انتقادهایی که از آن با عنوان «شهرفروشی» یاد می‌شود، قلندرشریف بر امکان بررسی عمومی درآمدها و هزینه‌های شهرداری تأکید کرد.
وی گفت: منابع و مصارف شهرداری در بودجه مصوب مشخص است و شهروندان و خبرنگاران می‌توانند با مراجعه به سامانه فاش، جزئیات درآمدها و هزینه‌ها را بررسی کنند.
به گفته شهردار مشهد، منابع مالی شهرداری از محل عوارض و سایر درآمدهای قانونی، تسهیلات بانکی، اوراق مشارکت و فروش املاک و دارایی‌ها تأمین می‌شود. فروش دارایی‌ها نیز در چارچوب منابع پیش‌بینی‌شده در بودجه صورت می‌گیرد و هرگونه تغییر در این چارچوب نیازمند اصلاح بودجه است.
قلندرشریف اعلام کرد که بودجه شهرداری مشهد از ابتدای دوره ششم شورای اسلامی شهر تاکنون بیش از ۳۰۰ همت بوده است. وی سهم هزینه‌های عمرانی را حدود ۴۵ درصد بودجه عنوان کرد که با احتساب اوراق مشارکت به حدود ۶۰ درصد می‌رسد.
وی در عین حال یادآور شد که شهرداری علاوه بر اجرای پروژه‌های عمرانی، مسئولیت تأمین هزینه‌های جاری، حقوق و دستمزد کارکنان و نگهداری شهر را نیز بر عهده دارد و حدود یک‌سوم بودجه به هزینه‌های جاری اختصاص پیدا می‌کند.
برنامه شهرداری برای کاهش هزینه‌های خانوار
شهردار مشهد درباره اقدامات مدیریت شهری در زمینه عرضه کالاهای اساسی و کنترل هزینه‌های خرید خانوار نیز توضیح داد که از سال ۱۴۰۲ شیوه فعالیت فروشگاه‌های شهرما با هدف افزایش رقابت و کاهش قیمت‌ها تغییر کرده است.
به گفته وی، در رویکرد جدید، تخفیف بیشتر برای مردم و نظارت بر قیمت کالاها مورد توجه قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که برخی اقلام اساسی با تخفیف حدود هشت درصد و برخی کالاها با تخفیف‌هایی تا ۳۰ درصد عرضه شده‌اند.
قلندرشریف همچنین از برنامه توسعه مراکز عرضه میوه و تره‌بار خبر داد و گفت: یک مرکز در محدوده بلوار وکیل‌آباد راه‌اندازی شده و هدف‌گذاری مدیریت شهری، افزایش تعداد این مراکز به چهار مورد تا پایان آبان و ۱۰ مرکز تا عید است.
وی افزود: در این مراکز، میوه با کیفیت و با قیمت‌هایی حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد پایین‌تر عرضه می‌شود. توسعه این مراکز و همکاری با مجموعه‌های عرضه مستقیم کالا، با هدف کاهش فشار هزینه‌های معیشتی بر شهروندان دنبال می‌شود.
شهردار مشهد در پاسخ به پرسشی درباره طرح موسوم به «تورم صفر» در تهران نیز گفت که اجرای چنین برنامه‌هایی به بررسی کارشناسی، منابع مالی و شرایط اجرایی نیاز دارد. به گفته وی، اگر برای اجرای طرحی در تهران حمایت ویژه‌ای در نظر گرفته شده باشد، باید امکان بهره‌مندی سایر شهرها از حمایت‌های مشابه نیز بررسی شود.
ترافیک مشهد؛ فراتر از پروژه‌های عمرانی
قلندرشریف در بخش پایانی نشست خبری، تداوم ترافیک سنگین در برخی معابر مشهد را از مسائل پیچیده کلان‌شهرها دانست و گفت: احداث تقاطع‌ها، اصلاح دوربرگردان‌ها و ایجاد مسیرهای جدید با هدف کاهش گره‌های ترافیکی انجام می‌شود، اما افزایش استفاده از خودروهای شخصی و محدودیت ظرفیت معابر می‌تواند بخشی از اثر این اقدامات را کاهش دهد.
وی با اشاره به پروژه‌های در دست اجرا در بزرگراه رفسنجانی و دیگر محدوده‌های شهری اظهار کرد که مدیریت شهری برای مشارکت در اجرای برخی طرح‌های پیرامونی، از جمله ایجاد پل روگذر در مسیر طرقبه و جاده شاندیز به سمت وکیل‌آباد، اعلام آمادگی کرده است؛ هرچند اجرای این طرح‌ها به هماهنگی و فراهم‌شدن مقدمات از سوی دستگاه‌های مرتبط نیاز دارد.
به گفته شهردار مشهد، طرح کنارگذر شمالی در مرحله مطالعات قرار دارد و پروژه‌های آزادراه حرم تا حرم و مسیر مشهد ـ چناران نیز در حال پیگیری هستند.
قلندرشریف تأکید کرد که توسعه راه‌های ورودی شهر باید هم‌زمان با تکمیل مسیرهای جایگزین و شبکه کمربندی، به‌ویژه در جنوب مشهد، دنبال شود؛ زیرا افزایش ظرفیت ورودی‌ها بدون ایجاد مسیرهای مکمل می‌تواند به افزایش ورود خودروها و تشدید فشار ترافیکی در معابر شهری منجر شود.
وی در پایان بر ضرورت همکاری دستگاه‌های ملی و استانی برای تأمین منابع و تکمیل زیرساخت‌های مشهد تأکید کرد و توسعه حمل‌ونقل عمومی، افزایش ظرفیت مترو و اتوبوسرانی، تأمین مالی پروژه‌های عمرانی و کاهش هزینه‌های زندگی شهروندان را از محورهای مهم برنامه‌های مدیریت شهری برشمرد.
